آریزو ۶ جی تی با قدرت نزدیک به ۲۰۰ اسب بخار، یکی از قویترین سدانهای موجود در بازار کشور است. این خودرو بهخوبی توانسته جایگاه یک سدان اسپرت خانوادگی را برای خود تثبیت کند چرا که در رانندگی شهری و جادهای، عملکردی آرام دارد و در مقابل هر زمان بخواهید، با قدرت و گشتاور بالا، میتواند از بسیاری از خودروهای هم رده و حتی خودروهای گرانقیمتتر سبقت بگیرد. پیش از این به طور مفصل به بررسی موتور این خودرو پرداختهایم اما این بار قصد دارید راهکارهای افزایش توان موتور آریزو ۶ جی تی که از سوی چری در طراحی موتور این خودرو استفاده شده است را به طور دقیقتر بررسی کنیم.
موتور چری آریزو ۶ جی تی، با حجم ۱.۶ لیتر، میتواند ۱۹۷ اسب بخار قدرت و ۲۹۰ نیوتن متر گشتاور تولید کند. این اعداد برای خودرویی در کلاس سدانهای متوسط خانوادگی در بازار کشورمان توان بالایی است و به این ترتیب آریزو ۶ جی تی در رده سریعترین سدانهای بنزینی بازار ایران جای میگیرد. موتور این خودرو نمونهای است که پیش از این در دیگر محصولات فونیکس از جمله تیگو ۸ پرو و فونیکس FX نیز نصب شده است و عنوان یکی از ۱۰ موتور برتر بازار چین را نیز در اختیار دارد.
طراحی این موتور در مرکز مهندسی چری انجام شده است و در آن از جدیدترین فناوریهای موتورهای بنزینسوز استفاده شده. به این ترتیب این موتور میتواند ترکیبی از مصرف سوخت پایین و توان بالا را ارائه کند. پارامترهای متعددی در توان بالای آریزو Z6 GT نقش دارند که از آن جمله میتوان به طراحی محفظه احتراق، برنامهریزی ECU موتور، طراحی انژکتورها و… اشاره کرد. در کنار اینها، چری از راهکارهای دیگری نیز برای افزایش توان موتور آریزو ۶ جی تی استفاده کرده است تا بتواند قدرت این موتور را با وجود حجم پایین، به مرز ۲۰۰ اسب بخار برساند و مهمتر اینکه دوام بالای آن نیز تضمین شده است.
استفاده از توربو شارژر در موتور آریزو ۶ جی تی؛ افزایش توان و کاهش حجم موتور
یکی از اصلیترین راهکارهای چری برای افزایش توان موتور آریزو ۶ جی تی، استفاده از توربو شارژر بر روی موتور این خودرو است. پیش از این به طور مفصل در مورد عملکرد توربو شارژر و وظیفه آن در خودرو توضیح دادهایم اما این بار میخواهیم به طور مشخص به سراغ آریزو ۶ جی تی برویم.
نسبت سوخت به هوا در یک موتور درونسوز عدد ثابتی است که به آن نسبت استوکیومتری میگویند. این نسبت که به معنای نسبت میان سوخت (در اینجا بنزین) و هوا است، بهترین شرایط احتراق را برای موتور ایجاد میکند. این عدد برای بنزین معادل ۱۴.۷:۱ است که به معنای وجود ۱۴.۷ واحد هوا در مقابل هر ۱ واحد سوخت است. بر خلاف آنچه به نظر میرسد، نمیتوان با افزایش تزریق بنزین به موتور، قدرت را بیشتر کرد چون با بالا رفتن بنزین، باید بتوانید هوای بیشتری تامین کنید تا سوخت اضافی با بالاترین کارآیی بسوزد. در حالت عادی و در یک موتور تنفس طبیعی، این کار از جایی به بعد مقدور نیست چون حجم هوای ورودی در هر نوبت از فرآیند کاری موتور، وابسته به فشار هوای محیط است.
با در نظر گرفتن مجموع این عوامل مشخص میشود که برای تزریق سوخت بیشتر و افزایش توان، باید بتوان مقدار هوای بیشتری وارد موتور کرد. این دقیقاً کاری است که توربو شارژر انجام میدهد. با توجه به ثابت بودن حجم پیستون، در هر نوبت از مکش حجم هوای وارد شده ثابت است (معادل حجم هر سیلندر). در مقابل توربوشارژر با فشرده کردن هوای ورودی به موتور، میزان هوا (یا به طور دقیقتر اکسیژن) در واحد حجم را بالاتر میبرد. به این ترتیب با بالا رفتن میزان هوای موجود در سیلندر، میتوان سوخت بیشتری نیز به سیلندر تزریق کرد و این یعنی احتراق قدرتمندتر و توان بالاتر.
نقش توربو شارژر در موتور آریزو ۶ جی تی
با نصب توربو شارژر بر روی موتور Arrizo 6 GT طراحان چری توانستهاند از ۱.۶ لیتر حجم این موتور، قدرتی معادل ۱۹۷ اسب بخار به دست بیاورند. به این ترتیب نسبت قدرت به حجم موتور این خودرو حدود ۱۲۳ اسب بخار است. در سالهای دورتر، طراحان موتور برای حجم هوای هر سیلندر و امکان تزریق سوخت بیشتر، ناچار بودند حجم موتور را بالاتر ببرند. به این ترتیب در دورانی، دیدن موتورهای هشت سیلندر با حجم بالای ۵ لیتر در خودروهای اسپرت امری عادی بود.
با کمک توربو شارژر اما میتوانید از هر لیتر حجم موتور توان بالاتری به دست آورید. به این ترتیب نیازی به افزایش حجم نیست و در مقابل میتوان موتور را کوچکتر کرد، فرآیندی که در صنعت خودرو به آن Down Size کردن موتور میگویند. به این ترتیب موتور ۱.۶ لیتری آریزو جی تی قدرتی تولید میکند تا کمتر از دو دهه پیش برای رسید به آن نیاز به یک موتور ۲.۵ تا ۳ لیتری سیلندر داشتید. حجم موتور کمتر به معنای آن است که در حالت عادی و دورهای پایین موتور و بدون درگیر شدن توربوشارژر، مصرف سوخت خودرو اقتصادی است. در مقابل و زمانی که به توان موتور نیاز دارید، با افزایش دور موتور و ورود توربوشارژر، بالاترین قدرت ممکن به دست میآید.
از سوی دیگر، استفاده از توربوشارژر و مدیریت مناسب توسط ECU باعث میشود گشتاور موتور بالا برود. به این ترتیب موتور آریزو ۶ جی تی میتواند ۲۹۰ نیوتن متر گشتاور تولید کند. این گشتاور بالا به طور سادهسازی شده به معنای کشش بالای خودرو است. موضوع مهمتر، تولید حداکثر گشتاور در دورهای موتور پایین است. در این خودرو، حداکثر گشتاور در دور ۱۷۵۰ به دست میآید. به این ترتیب موتور آریزو ۶ جی تی میتواند بیشترین کشش خود را در دورهای پایین (پیش از رسیدن به دور ۲۰۰۰) تولید کند. این قابلیت بیشتر از همه در شتابگیریهای میانی و حرکت در سربالاییها خودش را نشان میدهد. در چنین شرایطی، راننده خیلی زود به حداکثر گشتاور موتور دست پیدا میکند و میتواند شیبها را با قدرت پشت سر بگذارد و بهراحتی از ترافیک سریعتر شتاب بگیرد.
تزریق مستقیم سوخت؛ راهکاری مدرن برای یک مشکل قدیمی
یکی دیگر از قابلیتهای موتور آریزو ۶ جی تی، استفاده از سیستم تزریق مستقیم سوخت یا GDI در موتور این خودرو است. این فناوری میتواند همزمان چند مزیت مهم را در اختیار راننده قرار دهد که شامل افزایش توان، کاهش مصرف سوخت و کاهش آلایندگی است. تزریق مستقیم سوخت فناوری پیچیدهای است و مهمتر از آن، در اختیار داشتن نرمافزاری برای کنترل دقیق آن و اجرای سناریوهای مختلف، کار را پیچیدهتر میکند. چری اما با کمک شرکای بینالمللی خود توانسته آن را در موتورهایش پیاده کند و اکنون در موتورهای رده بالای این شرکت، یک استاندارد است.
در موتورهای معمولی که فاقد سیستم تزریق مستقیم سوخت هستند، بنزین درون منیفولد (و پیش از رسیدن به سیلندر) و همراه با هوا تزریق میشود. این روش قدیمی هر چند هنوز هم قابل قبول کار میکند، اما انعطاف چندانی به مهندسان نمیدهد. در این سیستم، سوخت فرصت کوتاهی برای مخلوط شدن با هوا دارد و بهصورت قطرات ریز وارد محفظه احتراق میشود. اما در موتوری مثل آریزو ۶ جی تی که تزریق مستقیم دارد، بنزین با فشار بسیار بالا مستقیماً درون محفظه احتراق پاشیده میشود. این فشار بالا باعث میشود سوخت کاملاً اتمیزه شده و به شکل پودر درآید. در نتیجه سوخت زمان بیشتری برای ترکیب با هوا پیدا میکند. از طرف دیگر، مهندسان کنترل دقیقی روی زمان پاشش دارند تا موتور را در بهترین حالت عملکرد خود قرار دهند.
استفاده از همین فناوری، آریزو ۶ جی تی در رانندگی عادی مثل یک سدان خانوادگی کم مصرف رفتار میکند. اما هر وقت راننده به قدرت بیشتری نیاز داشته باشد، میزان و زمان پاشش سوخت تغییر میکند و موتور بلافاصله توان بیشتری تحویل میدهد.
استفاده از اینتر کولر برای افزایش کارآیی توربو شارژر
یکی دیگر از قابلیتهای کلیدی در موتور آریزو ۶ جیتی و همچنین سایر موتورهای توربو خانواده محصولات مدیران خودرو، استفاده از اینتر کولر در این پیشرانهها است. این قطعه، هر چند از نظر ظاهری ساده به نظر میرسد، اما بهعنوان یکی از راهکارهای ثانویه افزایش توان موتور آریزو ۶ جی تی نقشی اساسی در بالا بردن قدرت و بهبود عملکرد موتور دارد. به همین دلیل اینتر کولر در تمام موتورهای توربو مدیران خودرو نصب میشود.
همانطور که در بالا اشاره شد، توربو شارژر وظیفه دارد هوا را فشرده کند تا در هر نوبت از مرحله مکش موتور، هوای بیشتری وارد محفظه سیلندر شود. فشرده شدن هوا باعث افزایش دمای آن میشود و همانطور که از درسهای علوم دوران راهنمایی به خاطر دارید، با افزایش دما، گاز منبسط میشود. با گرم شدن هوا و انبساط آن، حجم هوای ورودی به سیلندر میتواند کاهش یابد که باعث کاهش عملکرد توربوشارژر میشود. به همین دلیل باید هوا را بعد از فشردن کردن توسط توربوشارژر خنک کرد تا منبسط شده و مقدار اکسیژن آن در یک حجم ثابت بیشتر شود.
اینتر کولر نصب شده بر روی آریزو ۶ جی تی دقیقاً همین کار را انجام میدهد. اینتر کولر از نظر ظاهری شبیه رادیاتور خودرو است، با این تفاوت که باریکتر است و به جای آب، هوا از درون آن عبور میکند. هوا پس از فشرده شدن توسط توربوشارژر و در مسیر ورود به موتور، از داخل اینتر کولر میگذرد تا با جریان هوای بیرون تبادل حرارت کرده و خنک شود. خنک شدن هوا باعث میشود هوا فشردهتر شده و مقدار اکسیژن در واحد حجم بیشتر شود. این موضوع در نهایت به کارایی بهتر و قدرت بیشتر موتور منجر میشود.
در آریزو ۶ جی تی، استفاده از اینتر کولر نقش مکمل توربوشارژر را ایفا میکند تا این دو در کنار هم بتوانند عملکرد بهتری را با همان حجم موتور ارائه دهند. این سیستم در شرایط عادی نیازی به نگهداری خاصی ندارد و تا وقتی که خودرو از جلو ضربهای نخورده باشد، سالها بدون دردسر کار میکند.
***
برای اطلاع از شرایط فروش آریزو ۶ جی تی و سایر محصولات فونیکس میتوانید با همکاران ما تماس بگیرید. واحد فروش آسیا خودرو با شماره تلفن ۷۵۱۵۱-۰۲۱ آماده پاسخگویی هستند.
نظر شما چیست؟