در هر بخش از مطالب سوال روز، به بررسی یکی از سوالاتی که از سوی شما ارسال شده است میپردازیم. این سوالات را میتوانید در کامنت همین مطلب ارسال کنیم. سوال این بخش، در مورد این موضوع است که آیا دیسک ترمز هم مانند لنت ترمز دچار فرسایش میشود و زمان بازدید و زمان تعویض دیسک ترمز را چگونه باید تشخیص داد.
سوال: در زمان ترمزگیری لنتها بر روی سطح دیسک ترمز فشار میآورند و هر دوی اینها با هم اصطکاک دارند. اما همیشه صحبت از تعویض لنت ترمز به دلیل تمام شدن میشود و ندیدهام در زمینه عوض کردن دیسک ترمز چیزی گفته شود. مگر دیسک ترمز خورده نمیشود و نیازی به بازدید ندارد؟ زمان تعویض دیسک ترمز کی است؟
همانطور که اشاره کردید، در جریان توقف خودرو، لنتهای ترمز به دیسک فشرده میشوند و با ایجاد اصطکاک و تبدیل انرژی جنبشی به گرما، سرعت خودرو را کاهش داده و خودرو را متوقف میکنند. این اصطکاک باعث ایجاد سایش میشود و طبیعی است سایش ایجاد شده باید بر روی هر دو بخش اثر بگذارد. اما همانطور که گفتید به طور معمول، تعویض لنت ترمز از سوی تعمیرکاران انجام میشود و تعویض دیسک، بهاندازه تعویض لنت رایج نیست.
علت این مسئله، تفاوت جنس و در نتیجه تفاوت سختی و تفاوت مقاومت دیسک ترمز و لنت ترمز در مقابل سایش است. به طور عمومی و سادهسازی شده، جنس لنت ترمز بهعمد نرمتر و با مقاومت کمتر در مقابل سایش طراحی و ساخته میشود تا در جریان اصطکاک، سایش بیشتری داشته باشد. در مقابل، دیسک ترمز از جنس مقاومتری ساخته میشود تا کمتر دچار سایش شود و دوام بیشتری داشته باشد.
به این ترتیب مشخص است میزان سایش رابطه معکوسی با مقاومت دو جسم ساییده شده به هم دارد و با توجه به مقاومت بیشتر دیسک نسبت به لنت، در زمان ترمزگیری این لنت است که زودتر ساییده میشود. سایش لنت نشانه واضحی دارد چرا که بهمرور میتوانید گرد لنت را بر روی اجزای ترمز و رینگ چرخها ببینید و بهصورت دورهای و معمولاً در فواصل حدود ۲۰.۰۰۰ کیلومتر، لنتها را تعویض میکنید. البته در این فرایند، دیسک ترمز نیز تحت فشار و سایش قرار میگیرد که نتیجه آن را در ادامه مطلب بررسی خواهیم کرد اما زمان تعویض لنت ترمز در خودروها در استفاده عادی و عدم خرابی در سیستم، زودتر از دیسک ترمز فرا میرسد.
بررسی ساختار لنت و دیسک و مقایسه وضعیت سایش آنها
لنت ترمز در بسیاری از خودروهای معمول بازار، بسته به جنس و قیمت از موادی مانند پودرهای فلزی (فولادی و آهن و مس) و رزین تشکیل شدهاند. این ساختار بهتنهایی مقاوم است؛ اما همانطور که در بالا دیدید، مقاومت در مقابل سایش امری نسبی است و باید در مقایسه با بخش دیگری که سایش بر روی آن انجام میشود مقایسه شود. طراحی لنتها و ساختار آنها را میتوان مقاومتر نیز تولید کرد؛ اما افزایش مقاومت به معنای آن است که در زمان ترمزگیری صدای بیشتری میشنوید و بدتر اینکه با بالارفتن مقامت لنت در مقابل سایش، شاهد سایش بیشتر دیسک خواهید بود.
در مقابل، دیسک ترمز عمدتاً از چدن خاکستری ساخته میشوند که مقاومت بسیار بالایی در مقابل سایش و فشار دارد. به این ترتیب زمانی که لنت ترمز بر روی دیسک در حال حرکت فشرده میشود، در سایش و اصطکاک میان این دو بخش، این لنت ترمز است که بیشتر دچار خوردگی میشود. در این شرایط لنت ترمز قطعهای است مصرفی که بهصورت دورهای باید بازدید و تعویض شوند. طراحی سیستم ترمز خودرو نیز بر همین اساس انجام شده است و تعویض لنت ترمز بسیار آسانتر از تعویض دیسک چرخ است. در مقابل تعویض دیسک ترمز در فواصل بسیار طولانیتر و بهدفعات بسیار کمتری انجام میشود.
چه زمان باید دیسک ترمز را تعویض کرد؟
هرچند به دلیل تفاوت در ساختار و مقاومت دیسک ترمز و لنت ترمز، در زمان ترمزگیری بیشتر لنتها دچار خوردگی میشوند، اما این مسئله به معنای آن نیست که دیسک اصلاً ساییده نمیشود. بر خلاف آنچه در سوال مطرح شد، دیسکهای ترمز نیز بهمرور زمان دچار سایش میشوند و هرچند مقاومت آنها بالاتر است و بسیار دیرتر ساییده میشوند، اما در نهایت بهعنوان یک قطعه فلزی تحت اصطکاک، نیاز به بررسی دارند.
در زمینه زمان تعویض دیسک ترمز، نمیتوان عدد دقیقی را ذکر کرد. این مسئله بیش از هر چیز به شکل رانندگی و فشار بر روی خودرو و همچنین مسیر تردد و دفعات و شدت ترمزگیری بستگی دارد. از سوی دیگر جنس لنت ترمز نیز بسیار مهم است؛ لنتهایی با ساختار سخت که بر اساس باور عموم دیرتر خورده شده و بهتر هستند، باعث سایش بیشتر دیسک میشوند و در مقابل عمر بیشتر خود، عمر لنت را کاهش میدهند.
به طور عمومی بازدید دیسک ترمز در سرویسهای دورهای توصیه میشود تا در صورتی که نشانهای از سایش غیرمعمول بر روی آن وجود داشت تعویض شود. از سوی دیگر، در زمینه زمان تعویض دیسک ترمز هرچند نمیتوان یک عدد کلی و عمومی اعلام کرد، اما به طور معمول هر ۶۰.۰۰۰ کیلومتر بهتر است دیسکهای ترمز تعویض شوند. بار دیگر در نظر داشته باشید در صورت رانندگی مناسب و عدم فشار غیرمعمول به ترمز و استفاده از لنت ترمز استاندارد، این زمان میتواند بیشتر باشد. از سوی دیگر، در خودروهای مجهز به دیسک در محور عقب، زمان تعویض دیسک چرخ عقب طولانیتر است. در این زمینه میتوانید مطلب فرق ترمز دیسکی و ترمز کاسه ای چیست؟ را نیز بخوانید. همچنین در خودروهای هیبرید و برقی، به دلیل ساختار بازیابی انرژی موتور الکتریکی و کاهش فشار بر روی ترمزها، این زمان بسیار طولانیتر خواهد بود.
ما در آسیا خودرو در زمان ارائه خدمات پس از فروش مدیران خودرو، بهعنوان بخشی از فرآیند بازدید عمومی خودرو، وضعیت دیسکها و لنتهای ترمز را بررسی میکنیم و در صورت نیاز، لزوم تعویض آنها به اطلاع راننده خواهد رسید. برای سرویس دوره ای مدیران خودرو در تهران میتوانید از مراکز خدمات پس از فروش آسیا خودرو بهرهمند شوید. برای این منظور، همکاران ما با شماره تلفن ۷۷۷۵۱۵۱-۰۲۱ آماده پاسخگویی هستند.
نظر شما چیست؟